De afstand tot rijkdom

Het kasteel op de heuveltop lijkt groter, indrukwekkender en onbereikbaarder naarmate je er verder vanaf rijdt. Met zijn grote toren in ivoorwit vormt het een imposant ijkpunt in de groene Toscaanse heuvels.

Een kasteel dat er een aantal jaar geleden nog verlaten bij lag, omringd door een aantal armzalige huisjes. Totdat een gepensioneerd Zuid-Afrikaans stel, rijk geworden door de mijnen, het besloot te kopen en op te knappen. Nu ligt het er als nieuw bij, met een super chique restaurant met 3 michelin-sterren-kok.

Een superlief, heel bescheiden en zeer gastvrij Nederlands stel had mij hier mee naar toe genomen. Om me te laten meegenieten van de zeer bijzondere smaken van de uitstekende gerechten. Een stel dat succesvol geworden is door samen jaar-in-jaar-uit met heel veel toewijding aan prachtige architectuurprojecten te werken. Met als doel kwaliteit te bieden, duurzaam. Maar met als belangrijke voorwaarde dat de projecten altijd samen tot stand komen. Samen met de o zo belangrijke partners, maar vooral ook samen met jonge mensen. Jonge mensen met frisse ideeën kansen geven en hen begeleiden, dat is wat (de eigenaar van) het bureau hoog in het vaandel heeft.

De eigenaren van het kasteel daarentegen brengen in hun burchtdorp op de Toscaanse heuveltop 2 weken per jaar door en de rest van de tijd in hun paleis in Engeland, gekocht van de koninklijke familie. Met geld verdiend ten koste van…vul het maar in.

Van dit Toscaanse burchtdorpje lijkt echter alleen een kroelerige kater echt te genieten. De rest van het gehucht met zijn spierwitte muren en gesloten deuren is namelijk stil, doodstil. De opgeknapte huisjes zijn voor de verhuur en staan nu leeg. Het enige huis dat het Zuid-Afrikaanse stel niet kon kopen, bloeit. Letterlijk, van de prachtige bloemen. Met schone was aan de waslijn. En met een bordje “Hier waak ik” dat verklaart waarom er een speciaal hek voor de aangrenzende kerk en het kruidentuintje van het restaurant is geplaatst…

Wat zou een Italiaans koffiebarretje met krantenkiosk hier al een verschil maken! En een voorbij schuifelende tuinman getekend door het harde werk op het land, een familie met lachende kleine kinderen, flirtende jochies die achter giechelende meisjes aanzitten, een buitenlandse badante die zorgt voor een oude man die nog vol verhalen zit.

Dan zou het pas leefbaar zijn, charme hebben. Want nu is het een kasteel uit een sprookje dat alleen bereikbaar is voor de eigenaren en het bijbehorende restaurant alleen voor een kleine groep rijke mensen. Het worden een soort spook-omgevingen. Zoals in meerdere Italiaanse stadjes, waar het leven langzaam wegsijpelt. Omdat het te duur is geworden voor de gemiddelde Italiaan om er, door de sterk gestegen huurprijzen, een winkeltje open te kunnen houden. Omdat de middenstander zijn kinderen een beter leven wil geven, hen heeft laten studeren. Maar hun kinderen, eenmaal afgestudeerd en gepromoveerd, komen in de huidige tijd niet aan de bak.

Bedrijven en universiteiten zeggen dat ze geen geld hebben om hen een betaalde baan aan te bieden. Maandenlang onbetaald stage lopen met maar een heel kleine kans op een baan is daardoor voor Italiaanse afgestudeerden heel gewoon. En eenmaal aan een betaalde baan, blijkt uit een Zwitsers onderzoek dat de inwoner van de Italiaanse hoofdstad gemiddeld de meeste uren van Europa werkt (bijna 1.900 in een jaar, bijna net zo veel als de inwoner van Sjanghai) tegen een zeer laag salaris (het gemiddeld netto-uurloon van een werknemer in Rome is € 9,40 (Amsterdam € 13,80), het gemiddeld netto jaarsalaris van een onderwijzer in Rome is € 17.100,- (Amsterdam € 25.200,-).

“Er is geen geld om jullie aan te nemen!”, wordt er tegen werklozen en jonge ambitieuze afgestudeerden gezegd. Maar ondertussen heeft de hoofdboekhouder van een Italiaanse regio een netto maand-inkomen van € 31.000,- en worden er met gemeenschapsgeld extravagante feesten georganiseerd, van het erbarmelijke niveau van de bung-bunga party’s van Berlusconi. Ontvangt de gemiddelde Italiaanse politicus in vergelijking met zijn Europese ambtgenoten het hoogste salaris. En bestaat er zoiets als senator voor het leven (met een bijbehorend hoog inkomen).

De leden van de groep rijke tot zeer rijke Italianen genieten van een leven in luxe en houden elkaar de hand boven het hoofd met het elkaar toespelen van lucratieve baantjes. In hun kasteel op de heuveltop. Vaak totaal onbewust van het harde leven zonder veel kansen en de armoede waar ontzettend veel van hun landgenoten dagelijks mee te maken hebben.

Landgenoten die een eind aan hun leven maken omdat ze hun elektriciteitsrekening niet meer kunnen betalen, jongeren die massaal het land proberen uit te vluchten omdat ze tegen “grijze” plafonds/deuren/muren aanlopen. Jongeren die steeds bozer worden door de berichten van de enorme verspilling van gemeenschapsgeld door de happy rich.

Hoe lang zal die afstand tussen armoede en extreme rijkdom en verspilling nog getolereerd worden? Hoe lang zal het duren voordat mensen echt in opstand komen? Nu worden demonstraties, heel strategisch, op kilometers afstand van de politieke beslissers gehouden en zijn de meeste Italianen gefrustreerd en murw geworden door de corruptie. Zullen ze hun politici vaker aan de schandpaal moeten nagelen? Openlijk, zoals het in de middeleeuwen ging? Maar dan via nieuwe technologie, zoals social media?

Kunnen de jongeren verandering hierin brengen? Of is het aan de volwassen ouderen die, soms of vaak ten koste van anderen, extreem rijk zijn geworden? En hun rijkdom, kennis en arbeidsmogelijkheden voor zichzelf houden. Kunnen die rijken nog wel rustig slapen? Zichzelf in de spiegel aankijken? Moet er niet bij hen een mentaliteitsverandering gaan plaatsvinden?

Wie staat er op van die ontzettend rijke Italianen? Wie wil die held zijn voor Italiaanse kinderen die ook in dit land willen blijven leven, voor die hoogopgeleide Italiaanse jongeren vol ideeën om Italië vooruit te brengen, voor die Italiaanse middenklasse die de prachtige Italiaanse dorpjes levendig wil houden?

Welke belachelijk verdienende provinciebestuurder of extreem rijke bankier staat op en zegt tegen zijn golfmaatjes en vijfsterrenrestaurantgangers: “Jongens, laten we het anders doen! Laten we jonge afgestudeerden (tegen betaling!) betrekken bij onze plannen en hun frisse ideeën over architectuur, koken, techniek, mode et cetera meenemen om Italië weer vooraan te laten staan in Design & Mode & Food & Cars. Laten we middenstanders financieel steunen in de periode dat ze het moeilijk hebben zodat de Italiaanse stadjes weer gaan bruisen van de koffiegeur, muziekvoorstellingen in de open lucht en interessante lezingen over kunst.”

Ik ben benieuwd wie dat is. Wie er als held op durft te staan en het inspirerende voorbeeld durft te zijn. De rijke Italiaan die niet in zijn ivoren toren wil blijven zitten, maar jonge en werkloze Italianen een kans geeft om het land samen weer leefbaar en charmant te maken. Op mijn steun kan hij rekenen!

2 gedachtes over “De afstand tot rijkdom

  1. Inderdaad, als je veel in een ander land verblijft, ontdek je steeds meer je ‘Nederlands-heid’: Dat Nederlanders van nature toch meer gewend zijn aan gelijkheid.

    Helaas wordt in Italië het verschil tussen arm en rijk steeds groter. En zijn er ook het afgelopen jaar weer verschillende schandalen aan het licht gekomen met politici die gemeenschapsgeld voor privé-doeleinden hebben gebruikt.

    ‘Gelukkig’ komen dit soort schandalen steeds maar aan de oppervlakte (meer transparantie?) en komt niet iedereen er meer mee weg. Maar een soort ‘openbare schandpaal’ zou in sommige gevallen helemaal niet verkeerd zijn 😉

    Eigenlijk hebben we ook voornamelijk behoefte aan leiders die wel het goede voorbeeld geven. De invloed van de nieuwe paus (met zijn bijzonder bescheiden gedrag) is goed merkbaar in Rome. En ook de nieuwe burgemeester van Rome pakt (als oud-chirurg-zijnde) de problemen op een verfrissende manier aan. En premier Letta heeft zich lange tijd ook van zijn beste kant laten zijn. Al blijkt hij de laatste tijd ook weer wat steken te laten vallen. Maar meer van dit soort personen op het ‘politieke’ toneel zou het land helpen.

  2. Goed beschreven en heel herkenbaar. In Mexico kom ik ook regelmatig in contact met de rijke bovenlaag en kan het ook niet helpen me heel erg ongemakkelijk te voelen over de onverschilligheid die er bij die klasse bestaat voor de zeer zichtbare armoede en andere misstanden in de maatschappij. De rijke ondernemers, dikwijls zeer verweven met de machtige politieke klasse houden elkaars rijkdom in stand. Voor een Nederlander, die gewend is aan een meer gelijk welvaartsniveau voor iedereen went dat nooit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s